Obowiązujące przepisy

Najważniejszym aktem prawnym, dającym osobom niepełnosprawnym równy z innymi osobami dostęp do edukacji, jest Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483).

Natomiast podstawowy akt prawny, dotyczący edukacji, to Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004 nr 256 poz. 2572 z późn. zmianami).

Reguluje ona m.in. kwestie:

- dostępu uczniów niepełnosprawnych do edukacji (zwłaszcza art. 1 ust. 5) i opieki (art. 1 ust. 5a),

- jej finansowania (art. 79-81 w odniesieniu do szkół publicznych i art. 80-90a w odniesieniu do szkół niepublicznych),

- organizacji kształcenia, wychowania i opieki dla uczniów niepełnosprawnych (art. 71b),

- nadzoru pedagogicznego (zwłaszcza art. 33 i 34),

- nadzoru finansowo-administracyjnego (zwłaszcza art. 34a),

- zadań dyrektora szkoły (zwłaszcza art. 39)

- roli Rady Rodziców (art. 53 i 54)

Ustawie o systemie oświaty towarzyszy kilkaset aktów wykonawczych (rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej), które regulują różne zagadnienia szczegółowe. Spośród tych licznych rozporządzeń kilka dotyczy wprost sytuacji uczniów niepełnosprawnych, a kilka innych pośrednio.

Są to:

  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1487)
  2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2010 nr 228 poz.1490)
  3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1489)
  4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. 2008 nr 173 poz. 1072)
  5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz. U. 2010 nr 228 poz.1488)
  6. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. 2008 nr 175 poz. 1086)
  7. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. 2010 nr 249 poz. 1659)
  8. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. 2001 nr 61 poz. 624) z późniejszymi zmianami (Dz. U. 2002 nr 10 poz. 96, Dz. U. 2003 nr 146 poz. 1416, Dz. U. 2004 nr 66 poz. 606, Dz. U. 2005 nr 10 poz. 75, Dz. U. 2007 nr 35 poz. 22)
  9. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowejwychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2009 nr 4 poz. 17)
  10. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie ramowego statutu publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej (Dz. U. 2002 nr 223 poz. 1869), zmienione Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowego statutu publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1492)
  11. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. 2007 nr 83 poz. 562), zmienione Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1491)
  12. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. 1997 nr 14 poz. 76)
  13. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. 2004 nr 26 poz. 232), zmienione Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych orz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. 2009 nr 31 poz. 208)
  14. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2005 nr 19 poz. 167)
  15. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 2005 nr 19 poz. 166)

 

Uwaga: obecnie następuje płynna zmiana przepisów. Min. Hall podpisała z datą 17 listopada 2010 r. aż sześć wymienionych powyżej nowych rozporządzeń (dwa dalsze wciąż czekają na podpisanie, stan na koniec 1.08.2011 r.).

Niektóre z tych nowych przepisów wchodzą w życie od 1 września 2011, ale tylko w pewnych typach placówek lub w odniesieniu do niektórych kategorii uczniów. Powszechnie zaczną obowiązywać od 1 września 2012 r.

Taki stan przejściowy dotyczy następujących przepisów:

  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1487)
    Obowiązuje ono od 1 lutego 2011 w przedszkolach oraz gimnazjach wszystkich typów oraz w placówkach, a ponadto w szkołach podstawowych specjalnych i szkołach ponadgimnazjalnych specjalnych. W szkołach tych do 30 kwietnia 2011 dyrektorzy mieli ustalić dla uczniów formy, sposoby i okresy udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w roku szkolnym 2011/12, na podstawie zaleceń zespołów działających w szkole.
    W pozostałych szkołach, a więc w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych ogólnodostępnych, integracyjnych i z oddziałami integracyjnymi, nowe zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej obowiązują od roku szkolnego 2012/13.
  2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2010 nr 228 poz.1490)
    Obowiązuje od 1 września 2011 r. na dwóch poziomach kształcenia: w przedszkolach oraz w gimnazjach. W ogólnodostępnych i integracyjnych szkołach podstawowych oraz w szkołach ponadgimnazjalnych nowe rozporządzenie wchodzi w życie dopiero od 1 września 2012 r., a do tego czasu obowiązuje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2005 nr 19 poz. 167)
  3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 2010 nr 228 poz. 1489)
    Obowiązuje od 1 września 2011 r., z tym że jeden przepis z tego rozporządzenia wchodzi w życie 1 września 2012 r. (mówi o tym, że nie organizuje się oddziałów specjalnych dla dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym w szkołach ogólnodostępnych, par. 2 ust. 4).